Fizik aktivite ve egzersiz

Neden düzenli egzersiz yapamıyoruz?

Kanser hastalığı ve egzersiz

Fizik aktivite ve egzersizi günlük yaşamın rutini haline getirmek için neler yapmalı?


Fizik aktivite ve egzersiz

2050 yılında dünya çapında 27 milyon yeni kanser vakası olacağı öngörülmektedir. Her ne kadar erken tanı ve tedavide önemli gelişmeler olsa da sigara içimi, diyet ve egzersiz gibi değişkenleri kontrol ederek kanseri önleyebilmek de bir o kadar dikkat çekici  ve öncelikli bir konudur.

Öncelikle birkaç tanımlamayla başlamanın iyi olacağını düşünmekteyim.

Fizik aktivite: Enerji tüketimine sebep olan her türlü iskelet kası aktivitesi (ev temizlemek, iş yeri hareketliliği, spor yapmak…)

Egzersiz: Planlı, yapılandırılmış, tekrarlayan şekilde fiziksel iyilik halini arttırmak ya da sürdürmek için yapılan fiziksel aktivite (yürüyüş, koşu, yüzme vb…)

Fizik aktivite ve egzersizin kanser hastalığı ile ilişkisi henüz netleşmemiştir. Bu konuda bir çok çalışma yapılmak ile birlikte fizik aktivitenin neleri kapsadığı (ev işleri, mesleki işlevsellik, düzenli egzersiz) ne kadar süre, hangi sıklıkta yapılması gerektiği, hangi ırk, cinsiyet, yaş, sosyo ekonomik düzey, yandaş hastalık, ilave ilaç kullanımı, sigara, alkol kullanımı, diyetteki faktörlerden bağımsız, etkisinin nasıl değerlendirileceği gibi çok temel bazı sorunlar nedeniyle, egzersizin kanseri önlemekteki direkt etkisini bulabilmek oldukça zordur.

Fizik aktivitenin, dolaşımı hızlandırarak karsinojenlerin vücuttan hızla atımasını sağlayarak, obeziteyi önleyerek, hormonal süreçleri dengeleyerek, bağışıklık sistemini arttırarak, bağırsak hareketliliğini arttırarak, dolaylı yollar ile  bazı kanser türlerine karşı koruyuculuğu olduğu düşünülmektedir.

Özellikle ağrıya sebep olan, kalp atımını hızlandıran, nefes darlığını tetikleyen kronik hastalıklarda doktorlar fiziksel aktiviteyi kısıtlayarak dinlenme önerebilir. Ancak yeni araştırmalar, egzersizin kanser hastalığında güvenli olduğu kadar fiziksel işlevselliği ve yaşam kalitesini arttırdığını göstermektedir.

Neden düzenli egzersiz yapamıyoruz?

1- Egzersizi keyif alınacak bir aktivite yerine, kilo vermek için yapılması gereken bir zorunluluk olarak görmek, uzun vadede düzenli fizik aktiviteyi hayatımızın rutini yapmada en büyük engeldir.

2- Egzersiz yapmayı istemek ancak çok yüksek beklentiler ile yola çıkmak, kısa bir süre sonra düzenli egzersizi bırakmamıza sebep olmaktadır. Çok sık, uzun saatler, ısınmadan yapılan egzersizler, ağır egzersizler keyif vermekten çok, amaç için ödenen bir bedel olmaktadır. Belirgin yorgunluk ve kas ağrıları da bir sonraki egzersiz için motivasyonu düşürmekte ve egzersizin sürmesini engellemektedir.

3- Birkaç düzenli egzersiz girişiminden sonra aktivite sürdürülemez ise, kişi “ben spor yapamıyorum”, “ne yapsam kilo veremiyorum”, “çok vakit alıyor, zaman ayıramıyorum” gibi negatif bilişler yaratmaktadır. Bu durum da yeni fizik aktivite girişimlerini engellemektedir.

Kanser hastalığı ve egzersiz ile ilgili ayrıntılı bilgi için tıklayınız.

Fizik aktivite ve egzersizi günlük yaşamın rutini haline getirmek

Spor yapmak fizik aktivite için sadece bir yoldur. Hareketli bir yaşam ve düzenli bir egzersiz için yapılabilecek birçok şey vardır.

1- Araç kullanımını azaltmak, kısa mesafelere bisiklet ile ya da yürüyerek ulaşmak.

2- Araç kullanıyor isek dahi, park yerindeki en uzak yere park etmek

3- Asansör kullanmamak, merdiven çıkmak

4- Öğün sonraları için yürüyüş planlamak

5- Çocuklar ile aktif oyunlar oynamak

6- Düzenli aktivite için çok enerji harcatan değil sevdiğiniz bir egzersizi seçmek, koşmak yerine , plates tercih etmek gibi…

7- Düzenli aktiviteye, yavaş yavaş ve kısa süreler ile başlamak, kondisyon güçlendikçe adım adım süreyi ve hızı arttırmak

8- Size eşlik edecek aktivite arkadaşları bulmak

9- Plan yapıp uyguladığınız fizik aktiviteler için kendinize ödüller belirlemeniz, uymadıklarınız için ise cezalarınızın olması:)

10- Bedensel bir rahatsızlığınız var ise mutlaka doktorunuza danışarak, egzersiz türünü, sıklığını ve süresini belirlemeniz. Bedensel bir hastalığınız olmamasına rağmen, isteksizlik, uykuya meyil, halsizlik ve yorgunluk gibi şikayetleriniz var ise depresyon gibi ruhsal hastalıkların tespiti ve giderilmesi için psikiyatri hekiminize başvurunuz.

KANSER VE EGZERSİZ İLE İLGİLİ AYRINTILI TIBBİ BİLGİ İÇİN TIKLAYINIZ

Yararlanılan Kaynaklar:

  1. Psycho-Oncology Textbook-Seconde Edition; Chapter 4
  2. www.cancer.org
  3. www.cancer.gov

 


Bu sitedeki bilgiler okuyucuyu bilgilendirmek amacıyla yazılmış olup tanı ve tedavi amaçlı kullanılamaz. Yazarın izni olmadan ya da kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz, kopyalanamaz.

  •  
  •  
  •  
  •  
  •